Türkiye’de Yabancılar İçin İkamet ve Çalışma İzinleri
Türkiye, stratejik konumu, yaşam tarzı ve nispeten erişilebilir göçmenlik kuralları sayesinde yaşamak, yatırım yapmak veya çalışmak isteyen yabancı uyruklular için popüler bir destinasyon haline gelmiştir. Birçok yabancı, burada bir yaşam merkezi oluşturmak için Türkiye’de mülk satın almayı tercih ediyor. Peki mülk sahibi olmak size hangi yasal hakları verir? Bu, ikamet izni veya hatta çalışma izni sağlar mı?
Bu rehberde, yabancıların mülk satın alıp almamalarına bakılmaksızın Türkiye’de ikamet ve çalışma izinlerini nasıl alabileceklerini ele alacağız.
1. İkamet İzni ve Çalışma İzni - Arasındaki Fark Nedir?
- İkamet İzni, bir yabancının belli bir süre Türkiye’de yasal olarak yaşamasına olanak tanır.
- Çalışma İzni ise bir yabancının Türkiye’de yasal olarak çalışmasına ve gelir elde etmesine izin verir.
Türkiye’de mülk sahibi olmak, ikamet izni almanızı sağlar, ancak bu çalışma izni alacağınız anlamına gelmez.
2. Türkiye'de Ev Alarak İkamet İzni Nasıl Alınır?
Türkiye’de gayrimenkul satın alan yabancılar, 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 31/1-e maddesi uyarınca Kısa Dönem İkamet İzni başvurusu yapmaya hak kazanır.
✅ Şartlar:
- Mülk konut niteliğinde olmalıdır (arsa veya sadece ticari amaçlı olamaz).
- Tapu, başvuru sahibinin adına tescilli olmalıdır.
- Mülk belediye sınırları içinde (kentsel alanlarda) bulunmalıdır.
- Geçerli pasaport
- Tapu
- Türkiye’de adres kanıtı
- Türkiye’de geçerli sağlık sigortası
- Biyometrik fotoğraflar
- Vergi dairesinden alınan vergi numarası
- Başvuru formu ve ödeme makbuzları
- Genellikle 6 ay ile 2 yıl arasında verilir, mülk sahibi olmaya devam ettiğiniz sürece yenilenebilir.
3. Mülk Satın Almadan İkamet İzni Alınabilir mi?
Evet, yabancılar gayrimenkul satın almasalar bile diğer türden Kısa Dönem İkamet İzni başvurusunda bulunabilirler.
Mülksüz İkamet İzni için Yaygın Sebepler:
- Turistik İkamet İzni (Madde 31/1-h)
- Vize süresinden daha uzun kalma niyetine dayanır
- Kira kontratı ve yeterli mali kaynak kanıtı gerektirir
- Aile İkamet İzni
- Türk vatandaşları veya yasal ikamet sahiplerinin eş ve çocukları içindir
- Öğrenci İkamet İzni
- Türkiye’deki üniversitelerde öğrenim gören yabancılar içindir
- Uzun Dönem İkamet İzni
- Türkiye’de kesintisiz ve yasal olarak 8 yıl ikamet eden yabancılar içindir
⚠️ Not: Son düzenlemelere göre, ilk kez yapılan turistik ikamet izni başvuruları (mülk sahipliği veya başka bir gerekçe olmadan) daha kısıtlı olabilir veya reddedilebilir, özellikle de nüfusun yoğun olduğu bölgelerde.
4. Türkiye'de Çalışma İzni Nasıl Alınır
- Bir İşveren Aracılığıyla
- Çoğu yabancı, çalışma izni almak için bir Türk işvereni tarafından sponsor edilmek zorundadır.
- Şirket, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvuruda bulunur.
- Çalışma izni genellikle 1 yıl için verilir ve yenilenebilir.
- Serbest Meslek (Kendi Adına) Çalışma İzni (nadir ve kısıtlı)
- 5 yıl yasal ikametten sonra, yabancılar bağımsız çalışma izni için başvuruda bulunabilir.
- Özel Durumlar (örn. yabancı akademisyenler, sanatçılar, sporcular)
- İstisnai koşullar altında çalışma izni verilebilir.
5. Yasal Referanslar
- 6458 Sayılı Kanun – Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
- 4817 Sayılı Kanun – Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun
- Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği
- Göç İdaresi Genel Müdürlüğü ve Çalışma Bakanlığı tarafından düzenlenmektedir
6. Başvuru Süreci
🛂 İkamet İzni İçin:
- Çevrimiçi başvurunuzu başlatmak için https://e-ikamet.goc.gov.tr adresini ziyaret edin
- İkamet izni türünü seçin
- Formu doldurun ve bulunduğunuz ildeki Göç İdaresi’nden randevu alın
- Gerekli belgeleri hazırlayın
- Mülakata katılın ve evrakınızı teslim edin
- İkamet kartınızı bekleyin (adresinize postalanır)
- İşvereniniz https://ecalismaizni.ailevecalisma.gov.tr üzerinden başvurmalıdır
- Yabancılar ayrıca yurtdışındaki Türk konsoloslukları aracılığıyla da başvurabilir
Son Notlar
- Türkiye’de mülk satın almak size vatandaşlık veya çalışma izni sağlamaz, ancak yenilenebilir bir ikamet izni almanızı sağlar. Ancak bunun için mülkün 200.000 ABD Doları üzerinde değerlenmiş olması gerekmektedir.
- Türkiye’de çalışmak için ayrıca çalışma izni başvurusu yapmalısınız.
- Gayrimenkule 400.000 ABD Doları veya üzerinde yatırım yaparsanız, Yatırım Yoluyla Vatandaşlık programı kapsamında Türk vatandaşlığı için başvuruda bulunabilirsiniz.
| İzin Türü | Mülk Gerektirir mi? | Çalışma İzni Verir mi? | Süre |
| Turistik İkamet | Hayır | Hayır | 6-12 ay |
| Mülk Yoluyla İkamet | Evet | Hayır | 1-2 yıl |
| Çalışma İzni | Hayır (işveren aracılığıyla) | Evet | 1 yıl+ |
| Aile İkameti | Hayır | Hayır | 1-2 yıl |
| Vatandaşlık (yatırım yoluyla) | Evet (en az 400.000 $) | Evet (onay sonrası) | Kalıcı |